Cukrzyca typu 1 a trening siłowy: jak ćwiczyć bezpiecznie
- Opublikowano
- Czas czytania
- 8 min czytania
Przy cukrzycy typu 1 organizm nie produkuje insuliny w ogóle, dlatego jej podawanie jest niezbędnym elementem leczenia niezależnie od tego, jak zdrowo ktoś żyje. To zasadnicza różnica względem cukrzycy typu 2, gdzie terapię zaczyna się zwykle od zmiany stylu życia i leków doustnych, a insulinę wprowadza się dopiero w kolejnych etapach.
Trening siłowy jest jednak dla osób z cukrzycą typu 1 bezpieczny i wartościowy, pod warunkiem, że uwzględnia się specyfikę wahań glikemii wokół wysiłku. Zbieram tu ogólne zasady, które warto znać, zanim zaczniesz planować regularne treningi, żeby robić to świadomie i bez niepotrzebnego ryzyka. Te same zasady stosuję, prowadząc treningi personalne we Wrocławiu z osobami z cukrzycą typu 1.
Spis treści
Dlaczego wysiłek wpływa na glikemię inaczej niż u osób bez cukrzycy
Podczas wysiłku mięśnie zwiększają zużycie glukozy niezależnie od insuliny krążącej we krwi. Bez odpowiedniego dostosowania dawki insuliny lub posiłku może to prowadzić do hipoglikemii, zwłaszcza po dłuższych treningach wytrzymałościowych, które intensywnie drenują zapasy glikogenu.
Trening siłowy o wysokiej intensywności bywa inny. Czasem powoduje chwilowy wzrost glikemii ze względu na wydzielanie hormonów stresu, takich jak adrenalina. Reakcja różni się w zależności od rodzaju i intensywności wysiłku, dlatego tak ważna jest obserwacja własnego organizmu w konkretnych, powtarzalnych warunkach.
Warto zrozumieć, że te dwie reakcje, spadek przy wysiłku aerobowym i chwilowy wzrost przy intensywnym treningu siłowym, nie wykluczają się nawzajem. W ramach jednej sesji treningowej łączącej oba elementy możesz zobaczyć obie tendencje, jedna po drugiej.
Zasady, które warto wdrożyć
Pomiar glikemii przed treningiem, a przy dłuższych sesjach również w trakcie, pozwala zareagować, zanim dojdzie do niebezpiecznych wahań. To pierwszy i najważniejszy nawyk, który polecam wprowadzić, zanim zajmiemy się czymkolwiek innym.
Zawsze miej przy sobie szybko działające źródło węglowodanów na wypadek hipoglikemii, niezależnie od tego, jaki trening masz w planie. Nawet krótka, pozornie łatwa sesja może zaskoczyć nietypową reakcją organizmu.
Regularność treningów ułatwia przewidywanie reakcji organizmu. Te same pory dnia i podobna intensywność dają bardziej powtarzalny wzorzec glikemii niż sporadyczne, przypadkowe sesje wykonywane raz w tym, raz w innym czasie.
Nowe bodźce treningowe, inny sprzęt, wyraźnie wyższą intensywność, wprowadzaj stopniowo i pod obserwacją reakcji glikemii, a nie od razu na pełnej mocy. Daje to czas na zebranie danych o tym, jak Twój organizm reaguje na konkretną zmianę.
Praktyczna wskazówka
Warto prowadzić prosty dzienniczek: godzina treningu, rodzaj wysiłku, glikemia przed i po. Po kilku tygodniach zobaczysz własny wzorzec, i to on, a nie ogólne zasady z internetu, powinien kierować Twoimi decyzjami treningowymi.
Rola współpracy z zespołem leczącym
Dostosowanie dawek insuliny do planowanego wysiłku to decyzja, którą podejmuje się wspólnie z lekarzem prowadzącym lub diabetologiem. Ja jako trener wspieram w zakresie samego planu treningowego, ale nigdy nie zastępuję tej konsultacji i wyraźnie to komunikuję każdemu podopiecznemu z cukrzycą typu 1.
Dzienniczek treningowy z notatkami o glikemii przed i po wysiłku bywa bardzo pomocnym narzędziem w rozmowie z lekarzem przy ustalaniu indywidualnych zasad postępowania, ponieważ pokazuje realne, a nie tylko deklarowane wzorce aktywności.
Najważniejsze wnioski
- Trening siłowy jest bezpieczny przy cukrzycy typu 1, jeśli uwzględnia się indywidualną reakcję glikemii na wysiłek.
- Regularne pomiary glikemii wokół treningu i szybko działające węglowodany pod ręką to podstawowe zabezpieczenia.
- Nowe bodźce treningowe wprowadzaj stopniowo, obserwując reakcję organizmu.
- Dostosowanie dawek insuliny do aktywności fizycznej ustalasz zawsze z lekarzem prowadzącym, nie samodzielnie.
Bibliografia
- 1.
- 2.
- 3.
Artykuł ma charakter edukacyjny i nie zastępuje indywidualnej konsultacji.
Kiedy ogólne zasady przestają wystarczać
Zasady z tego artykułu sprawdzają się u większości osób i możesz je wdrożyć samodzielnie. Gotowy schemat przestaje jednak wystarczać, kiedy masz wyniki badań, które trzeba zestawić z objawami, bierzesz leki, pracujesz zmianowo albo próbowałeś już kilka razy i za każdym razem kończyło się tak samo.
Wtedy potrzebny jest plan ułożony pod Twoją sytuację. Pracuję we Wrocławiu i online.
Przeczytaj też
Ten artykuł ma charakter dietetyczno-treningowy i edukacyjny. Nie jest poradą medyczną, nie stawia diagnoz i nie zastępuje konsultacji z lekarzem lub dietetykiem prowadzącym. Przed zmianą diety, suplementacji lub intensywności treningu, szczególnie przy cukrzycy lub insulinooporności, skonsultuj się ze swoim lekarzem.